Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., każde urządzenie przeciwpożarowe musi być poddawane przeglądowi technicznemu nie rzadziej niż raz w roku. Właściciele i zarządcy budynków, w tym starych kamienic po renowacji, muszą pamiętać o tym obowiązku – konsekwencje zaniedbań mogą być poważne.
System ochrony przeciwpożarowej budynku składa się z wielu elementów. Tylko ich regularna kontrola daje pewność, że w razie niebezpieczeństwa wszystko zadziała prawidłowo. W Polsce częstotliwość dokonywania przeglądów instalacji ppoż. regulują przepisy, a za ich przestrzeganie odpowiada zarządca obiektu.
Podstawa prawna przeglądów systemów oddymiania
Podstawę prawną stanowi Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (DzU nr 109, poz. 719). Rozdz. 1 § 3 ust. 2 mówi, że urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z Polskimi Normami oraz dokumentacją producenta. To oznacza konieczność przestrzegania zaleceń techniczno-ruchowych dla każdego zainstalowanego urządzenia.
Rozdz. 1 § 3 ust. 3 precyzuje termin: przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne muszą być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku. Zatem roczny interwał to minimum – jeśli producent zaleca częściej, trzeba się do tego dostosować. Właściciel lub zarządca nie może dowolnie wydłużyć tego okresu.
Co więcej, Rozdz. 2 § 4 ust. 2 nakłada na właścicieli i zarządców budynków obowiązek utrzymywania urządzeń przeciwpożarowych w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej. To nie tylko przegląd, ale też bieżąca konserwacja i natychmiastowe usuwanie usterek. Zaniedbanie tych obowiązków może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi.
Elementy systemu oddymiania wymagające regularnego serwisu
Do najczęściej stosowanych należą grawitacyjne systemy oddymiania, montowane w ciągach komunikacyjnych – klatkach schodowych i szybach windowych. Rodzaj systemu zależy od architektury budynku, ale właśnie te rozwiązania dominują w starszej zabudowie wielorodzinnej. W skład systemu wchodzi kilka kluczowych komponentów, które wymagają regularnej uwagi.
Elementy grawitacyjnego systemu oddymiania to: klapy dymowe, okna oddymiające i napowietrzające z napędami elektrycznymi, centrale oddymiania typu RZN, czujki pożarowe, ręczne przyciski oddymiania. System mogą uzupełniać sygnalizatory akustyczne lub optyczno-akustyczne. Całość uruchamiana jest automatycznie centralą lub ręcznie przy użyciu przycisku.
Serwisem należy objąć wszystkie te elementy. Każdy z nich ma określoną żywotność i wymaga okresowych testów. Na przykład centrale i czujki pożarowe wymagają serwisu również wtedy, gdy zostaną uruchomione lub naruszone. Zaniedbanie choćby jednego elementu może sprawić, że system nie zadziała w krytycznym momencie.
Obowiązki zarządcy i konsekwencje zaniedbań
Właściciel lub zarządca budynku musi posiadać dokumentację potwierdzającą utrzymanie systemów oddymiania w odpowiednim stanie technicznym. To nie tylko protokoły przeglądów, ale też dowody przeprowadzonych konserwacji i napraw. Jeśli zabraknie takiej dokumentacji, w razie pożaru trudno będzie udowodnić, że dopełniono należytej staranności.
Brak konserwacji może skutkować odpowiedzialnością za odszkodowanie dla osób poszkodowanych w pożarze – zarówno za obrażenia, jak i straty materialne. Odpowiedzialność ponosi zarządca, który nie zadbał o sprawność urządzeń. W praktyce oznacza to ryzyko wysokich roszczeń cywilnoprawnych, które mogą przewyższyć koszty regularnych przeglądów.
Obowiązek kontroli można przekazać firmie zewnętrznej, która musi posiadać niezbędne uprawnienia. Firma taka prowadzi dokumentację techniczną zainstalowanych urządzeń oraz nadzoruje terminy przeglądów, tak aby utrzymać je w prawidłowym stanie technicznym. To rozwiązanie odciąża zarządcę, ale nie zwalnia go z odpowiedzialności za wybór kompetentnego wykonawcy.
Zakres serwisu i dodatkowe wymagane kontrole
Serwisem należy objąć nie tylko klapy i centrale, ale też czujki pożarowe, sygnalizatory, przyciski oddymiania i ręczne ostrzegacze pożarowe. Urządzenia te wymagają serwisu również po każdorazowym uruchomieniu lub naruszeniu. Dlatego po przeprowadzeniu testu systemu lub po fałszywym alarmie trzeba niezwłocznie sprawdzić ich stan.
Zakres usług firmy D+H Polska obejmuje przeglądy i oceny stanu technicznego, konserwacje, naprawy, modernizacje, montaże i uruchomienia. D+H świadczy serwis 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę na terenie całego kraju, co pozwala na natychmiastową reakcję również w sytuacjach awaryjnych.
Serwis D+H obejmuje:
- systemy sygnalizacji pożaru
- systemy detekcji gazów
- drzwi i bramy pożarowe wraz ze sterowaniem
- klapy przeciwpożarowe
- pneumatyczne i elektryczne systemy oddymiania
- znakowanie urządzeń ppoż.
- oświetlenie ewakuacyjne
- gaśnice i hydranty
Warto pamiętać, że przeglądy to nie tylko obowiązek, ale też inwestycja w bezpieczeństwo. Regularne kontrole pozwalają wykryć usterki, zanim doprowadzą do awarii systemu w sytuacji realnego zagrożenia. Dlatego warto traktować je priorytetowo i nie odkładać na ostatnią chwilę.
Czy Twój budynek posiada aktualne protokoły przeglądów systemu oddymiania? Jeśli nie, być może nadszedł czas, aby skontaktować się z certyfikowaną firmą serwisową i uzupełnić braki.
